Ο Ρώσος ανθύπατος Ιωάννης Καποδίστριας και οι Έλληνες μαρξιστές (2ο μέρος)

Από Κόκκινο Μετερίζι

Πρόκειται για το δεύτερο και τελευταίο μέρος αυτής της ενότητας (παραπέρα κατάτμηση του υλικού θα γινότανε κουραστική). Αυτό βέβαια δε σημαίνει πως το ιστολόγιο θα σταματήσει εδώ με το θέμα  του ’21. Κι αυτό όχι από ιστοριολαγνεία, αν και πάσχουμε λιγάκι κι απ’ αυτήν. Οι θετικές αλλά κυρίως οι αρνητικές πλευρές που κληροδότησε στους Νεοέλληνες ο τρόπος που οργανώθηκε η εξέγερση και τελικά το νεοελληνικό κράτος, διατηρούνε και σήμερα ακέραιο το ρόλο τους στην πορεία που χαράζει ο λαός και το έθνος. Αυτό όμως είναι ζήτημα μιας ή περισσότερων, μελλοντικών δημοσιέψεων…

Δυο λόγια μονάχα για δυο από τους κορυφαίους διανοητές του ελληνικού προλεταριάτου, διανοούμενους που το υπηρέτησαν με τη γραφίδα τους με πάθος και των οποίων τα κείμενα αναπαράγουμε δω.

Ο μεν Γιάνης Κορδάτος, από τα ιδρυτικά μέλη του ΣΕΚΕ και Γενικός Γραμματέας του ΣΕΚΕ(Κ) – ΚΚΕ μεταξύ 1920 και 1924, ήταν αυτοδίδαχτος ιστορικός, με νομικές σπουδές. Το 1927 αποχώρησε από το Κόμμα, λόγω της διαφωνίας του με τη θέση για το Μακεδονικό, αλλά και λόγω σοβαρής σοσιαλδημοκρατικής παρέκκλισης του ίδιου. Ωστόσο, παρέμεινε σε γενικές γραμμές δίπλα στο ΚΚΕ, αν και το Κόμμα του ασκούσε σκληρή (δίκαιη) κριτική σε θεωρητικά ζητήματα, διώχτηκε από τη διχτατορία του Μεταξά, συμμετείχε την τελευταία πενταετία της ζωής του (1956-1961) στα καθοδηγητικά όργανα της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς (ΕΔΑ). Κληροδότησε στη φτωχολογιά και σε όλο το έθνος τις πρώτες ελληνικές μαρξιστικές πραγματείες πάνω στην ιστορία του, αλλά και πάνω στην αρχαιοελληνική φιλοσοφία, στο χριστιανισμό, στην ανάπτυξη του ελλαδίτικου εργατικού κινήματος κ.ά. Αν και υπέφερε αναλυτικά από έναν κάποιο αναγωγισμό και μηχανικισμό με τον οποίο αντιμετώπιζε τον ιστορικό υλισμό σα μέθοδο, το έργο του είναι ανεχτίμητης αξίας και δίνει τη βάση για τους νέους μαρξιστές διανοητές να εμβαθύνουνε, ή και να αρνηθούνε πλευρές των αναλύσεών του.

Ο δε Γιάννης Ζέβγος - Ταλαγάνης, μια από τις πιο ευγενικές μορφές του παλιού ΚΚΕ, δάσκαλος στο επάγγελμα, οργανώθηκε στο ΣΕΚΕ το 1919, ενόσω ήτανε στρατιώτης. Από τη διχτατορία του Πάγκαλου ακόμα γνώρισε τις εξορίες και τις φυλακές. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’20, μέλος του Γραφείου της Επιτροπής Πόλης της ΚΟΑ του ΚΚΕ, ήταν από τους πρωτομάστορες της ανάλυσης της νεοελληνικής κοινωνίας και της εκπόνησης της γραμμής της 6ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ του 1934 που έδωσε την πρώτη συγκεκριμένη μαρξιστική ανάλυση για την πορεία του επαναστατικού προτσές στη χώρα μας. Στο 6ο Συνέδριο του ΚΚΕ – ΕΤΚΔ το 1935, εκλέγεται στην Κεντρική Επιτροπή. Στην Ακροναυπλιά, όπου μεταφέρθηκε από την Κέρκυρα το 1940 με την έναρξη του πολέμου, στα 1942 γράφει τη «Σύντομη Μελέτη της Νεοελληνικής Ιστορίας» σε 3 μέρη, έργο αναγκαστικά συνοπτικό αλλά κλασσικό, αφού αποτελεί ένα από τα αγκωνάρια στα οποία βάσιζε η κομματική βάση του ΚΚΕ την πολιτική της παιδεία (σε ό,τι αφορούσε την ιστορία) κείνη την εποχή. Μέλος της ΚΕ του ΕΑΜ και της τριμελούς Γραμματείας του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ από το 1943, Υπουργός Γεωργίας στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Γεωργίου Παπανδρέου στα 1944, μέλος της ΚΕ και αναπληρωματικό μέλος του ΠΓ του ΚΚΕ από το 1945 μέχρι το 1947. Βαρύνεται με το σοβαρό δεξιό λάθος της υπογραφής της Συμφωνίας της Καζέρτας, το Σεπτέμβρη του '44. Στις 20 του Μάρτη του 1947, κι ενώ βρισκόταν σαν αντιπρόσωπος του ΕΑΜ στη Σαλονίκη, δολοφονήθηκε από ένα ρεμάλι, πράχτορα της ΕΣΑ και του Α2 του Γ’ Σώματος Στρατού, ονόματι Βλάχο. Ήτανε για χρόνια από τους βασικούς αρθρογράφους του «Ριζοσπάστη» και του «Ρίζου της Δευτέρας», ενώ διατέλεσε και επικεφαλής σύνταξης της τότε αληθινής Κομμουνιστικής Επιθεώρησης.

Γιάνης Κορδάτος - ΜΕΓΑΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (Εκδόσεις 20ος Αιώνας) ΤΟΜΟΣ Χ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΝΒ’ Η ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΗ ΔΙΧΤΑΤΟΡΙΑ

Σχετικά με την κυβερνητική δράση του Καποδίστρια, οι ξένοι ιστορικοί ομόφωνα την καταδικάζουν…Η άγνοια και η αμάθειά του στα οικονομικοκοινωνικά ζητήματα ήτανε κλασσική. Όλα τα εξαρτούσε από τη βία και πίστευε πως εφαρμόζοντας το ρώσικο απολυταρχικό σύστημα θα έφερνε τον παράδεισο. Από όλα τα νομοθετικά του μέτρα, κανένα δεν ξεχωρίζει για την αντικειμενική προσαρμογή του στην τοτινή κατάσταση. Το ίδιο και η γεωργική του πολιτική…Όλα του τα μέτρα της αγροτικής πολιτικής αποβλέπανε στο να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα των πλουσιοχωρικών.

Ένα από τα πιο μεγάλα ζητήματα της εποχής του, ζήτημα κοινωνικοοικονομικό από τα σπουδαιότερα, ήτανε το μοίρασμα των εθνικών γαιών. Στο ζήτημα αυτό κράτησε καθαρά κομματική στάση. Υποσχότανε το μοίρασμα για να κρατάει κάτω από την επιρροή του τους φτωχοαγρότες με την ιδέα να τους αποτραβήξει από την επιρροή των συνταγματικών. Στα κρυφά όμως ήρθε σε επαφή με παραλήδες Ελληνο-Ρώσους για την αγορά των εθνικών γαιών και τη δημιουργία ισχυρού φεουδαρχισμού. Ίσως στην πολιτική αυτή να υπήρχε και τσαρικός δάχτυλος για να υποδουλωθεί η Ελλάδα στο ρώσικο κεφάλαιο για να μπορεί καλύτερα ο τσαρισμός να την εκμεταλλεύεται στην εξωτερική του πολιτική…

Οι απολυταρχικές όμως αρχές του Καποδίστρια εκδηλωθήκανε σε όλο του το διοικητικό σύστημα. Όπως και στην απολυταρχική Ρωσία, τη δικαστική εξουσία την ήθελε όχι ανεξάρτητη, αλλά όργανό του. Οι δικαστές δεν έπρεπε να έχουν «ελευθερία» στη γνώμη τους αλλά να είναι υποχείριοι της διοίκησης και της κλίκας του. Ο νέος «δικαστικός κώδικας» που εφάρμοσε όχι μονάχα δεν εμπνεότανε από τις αρχές της Γαλλικής Επανάστασης, αλλά και ήτανε αντικαθρέφτισμα των φεουδαρχικών και θεοκρατικών αντιλήψεων του Μεσαίωνα. Εξόν από τις άλλες βάρβαρες ποινές που θέσπιζε, αναγνώριζε και τον αφορισμό σαν ποινή. Ανάτρεψε δηλαδή όλα τα φιλελεύθερα νομοθετήματα που θεσπιστήκανε στις τρεις πρώτες Εθνοσυνελεύσεις και πέρα για πέρα οργάνωσε την απολυταρχική Διοίκηση, ενισχύοντας έτσι τη φεουδαρχική τάξη και καταπολεμώντας την αστική και τους μικροχωριάτες…Σαν επισφράγισμα του απολυταρχισμού του, με τα «εκπαιδευτικά του» θέλησε να πνίξει κάθε νέα ιδέα και να διδάξει τις φεουδαρχομοναρχικές ιδέες. Γι’ αυτό στ’ ανώτερα σχολεία απαγόρεψε τη διδασκαλία του «Γοργία» του Πλάτωνα επειδή στο διάλογο αυτό διδάσκεται ότι «το αδικείν είναι χείρον του αδικείσθαι»…Στους δασκάλους επέβαλε ακόμα να κάνουν το χαφιέ και να ρωτάνε και να μαθαίνουνε από τους μαθητές τα φρονήματα των γονέων τους. Το ίδιο επέβαλε και στους μαθητές. Στο Κυβερνείο του πάλι είχε συγκεντρώσει ό,τι αισχρό και φαύλο υπήρχε τότε, από τους αδερφούς του Βιάρο και Αυγουστίνου ως τους τελευταίους μαχαιροβγάλτες. Με τα πιο ανήθικα και καταπιεστικά μέτρα εστραγγάλιζε κάθε ελεύθερη εκδήλωση και λαϊκή διαμαρτυρία. Η ελευθεροτυπία απαγορευότανε. Ο χαφιεδισμός μεσουρανούσε…

Ήταν φυσικό ο Καποδίστριας να καταδιώξει όχι μόνο τους αντιπολιτευόμενους, αλλά και κάθε νεοϊδεάτη και δημοκρατικό. Πιο πολύ όμως μισούσε τους τέκτονες (σ.κ.μ. μασόνους) – καρμπονάρους καθώς και όσους ήταν οργανωμένοι σε μυστικές εταιρείες που εκείνο τον καιρό οι πιο πολλές στρέφονταν ειδικά κατά του μοναρχισμού και κατά του δεσποτισμού γενικά…Γενικά όλες του οι ενέργειες αποβλέπανε όχι μόνο να στερεώσουν την εξουσία του, αλλά και να διαλύσουν κάθε θεσμό που αντανακλούσε τις φιλελεύθερες και δημοκρατικές παραδόσεις…

Με δυο λέξεις ο Καποδίστριας δημιούργησε κράτος φόβου. Αν και υπερβολικός στις εκφράσεις του, είχε δίκαιο ο Εφτανησιώτης βουλευτής Γ. Ιακωβάτος να βροντοφωνήσει στη συνεδρίαση της Ελληνικής Βουλής (15 του Φλεβάρη του 1880): «Ο Καποδίστριας δεν έγινε Κυβερνήτης της Ελλάδας ως Έλλην, αλλ’ ως υπήκοος και πράκτωρ της Ρωσσίας, γεννημένος αρνησίπατρις και προδότης πίστεως και πατρίδος» («Πρακτικά της 70 Συνεδριάσεως», σ. 582)


ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΝΔ’ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Οι φίλοι και οι εχθροί του Καποδίστρια, πριν ακόμα έρθει στην Ελλάδα, έλεγαν και έγραφαν πως θ’ ακολουθούσε ρωσόφιλη εξωτερική πολιτική. Και δεν έπεσαν έξω στις προβλέψεις τους. Στους πρώτους μήνες έκανε τον ουδέτερο αλλά παραΰστερα ξεσκεπάστηκε…

Τον Απρίλη του 1829…επειδή στο αναμεταξύ οι Τούρκοι πολεμούσαν (σ.κ.μ. τους Ρώσους στα Στενά του Ελλήσποντου), ο Καποδίστριας πρόσταξε το ναύαρχο Σαχτούρη να παρατήσει τον αποκλεισμό του Βόλου και να πλεύσει στον Ελλήσποντο να αποκλείσει τα Στενά. Έτσι ο αποκλεισμός των Δαρδανελίων που κηρύχτηκε από τον Τσάρο ενισχύθηκε τώρα από τον ελληνικό στόλο. Η αλήθεια είναι πως ο Καποδίστριας με αυτή του την ενέργεια εξυπηρέτησε πολύ τους Ρώσους που βρίσκονταν σε πολύ στενάχωρη θέση…


ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΝΣΤ΄ Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ

Όπως είδαμε, ο Καποδίστριας καταλύοντας το πολίτευμα της Τροιζήνας, υποσχέθηκε πως θα καλούσε Εθνική Συνέλευση για να εγκρίνει τις αποφάσεις που πήρε. Ο Καποδίστριας τόβρισκε καλό να μην καλέσει την Εθνική Συνέλευση, γιατί ήξερε πως ο ελληνικός λαός στη μεγάλη του πλειοψηφία ήταν δημοκρατικός…Οι εκλογείς χωρίστηκαν σε δυο κόμματα: Οι καποδιστριακοί υποψήφιοι αυτοχαρακτηρίζονταν καλοί χριστιανοί. Οι αντιπολιτευόμενοι όμως τους λέγανε δουλόφρονες…Όταν μάλιστα άρχισαν οι εργασίες της Συνέλευσης, ο Κολοκοτρώνης με τους πιο πολλούς Μοραΐτες κοτζαμπάσηδες, που ήταν το στήριγμα του Καποδίστρια, σύνταξαν ένα έγγραφο στο οποίο εκθειάζανε τη «σοφή διοίκηση του Κυβερνήτη»…

Οι αυθαιρεσίες όμως και οι απολυταρχισμοί του είχαν ξεσηκώσει τα αστικά στοιχεία εναντίον του. Το αντικαποδιστριακό στρατηγείο στήθηκε στην Ύδρα και στη Σύρα…Οι Υδραιώτες αρχηγοί (Μαυροκορδάτος και Κουντουριωταίοι) δεν έχασαν καιρό όταν μάθανε τη δυσαρέσκεια και των Μαυρομιχαλαίων. Στείλανε κρυφά απεσταλμένους στη Μάνη και ήρθανε σε επαφή μαζί τους και τους κολάκεψαν όσο μπορούσανε για να τους φέρουνε σε γραμμή αντικαποδιστριακού κινήματος. Ο Καποδίστριας  όταν έμαθε τις ενέργειες του Μαυροκορδάτου τρομοκρατήθηκε για μια στιγμή. Έκανε όμως πως δεν έδωκε σημασία, γι’ αυτό κάλεσε στο Ναύπλιο τον Πετρόμπεη. Μα οι Μανιάτες όταν το μάθανε συγκεντρωθήκανε στο λιμάνι. Κι εκεί φανερά σήκωσαν τη σημαία της ανταρσίας…Η μπόρα ξέσπασε. Η Ελλάδα από τότε χωρίστηκε φανερά σε δύο κόμματα, σε καποδιστριακούς και συνταγματικούς. Ο Καποδίστριας χωρίς να χάσει καιρό έστειλε στόλο και στρατό ενάντια στους επαναστάτες. Μα την ίδια εποχή στασίασε η Αταλάντη και η Θήβα. Και οι Υδραιώτες δηλώσανε καθαρά πως δεν αναγνωρίζουν τον Καποδίστρια για «κυβερνήτη» και δεν υπακούν πια τις διαταγές του.

Ο Καποδίστριας, αν και ενέργησε με γρηγοράδα και αποφασιστικότητα, τα βρήκε σκούρα γιατί η ανταρσία της Ύδρας δε  ήτανε μικρό πράγμα.

Ο Μιαούλης επικεφαλής 150 Υδραιωτών πήγε στον Πόρο (που ήτανε  ο ελληνικός ναύσταθμος) και πήρε μαζί του τον ελληνικό στόλο καθώς και την καινούρια φρεγάτα «Ελλάς». Μπροστά στο στασιαστικό αυτό κίνημα ο Καποδίστριας απελπισμένος ζητάει τη συνδρομή των ξένων στόλων (ρώσικου, αγγλικού και γαλλικού) αλλά μόνο ο πολιτικός συμβουλάτορας του Καποδίστρια, ο Ρώσος ναύαρχος Ρίνκορντ, φάνηκε πρόθυμος και έδωκε βοήθεια στον Καποδίστρια με το να αποκλείσει με το στόλο του τους στασιαστές μέσα στον Πόρο. Ο Μιαούλης μπροστά στον κίνδυνο να πιαστεί αιχμάλωτος και να μείνει ντροπιασμένος γύρεψε να βγει έξω με το στόλο του. Και επειδή δεν τον άφησαν οι Ρώσοι, χτυπήθηκε μαζί τους. Πέντε μέρες βάσταξε η μάχη ή καλύτερα το κανονίδι κι από τις δύο μεριές. Στο τέλος οι στασιαστές νικηθήκανε και ο Μιαούλης για να μην παραδώσει τη φρεγάτα «Ελλάς» στον Καποδίστρια, την έκαψε (13 Αυγούστου 1831)…

Από τότε ουσιαστικά υπήρχανε δύο κυβερνήσεις: η κυβέρνηση της ΄Ύδρας και η κυβέρνηση του Καποδίστρια. Η δεύτερη τούτη εκπροσωπούσε τον απολυταρχισμό και γι’ αυτό είχε την υποστήριξη του Ρώσου αντιπρεσβευτή Πανίν και του Ρώσου στόλαρχου Ρίνκορντ. Η άλλη ήταν συνταγματική. Ο Καποδίστριας τίποτα δεν έκανε αν δε ζητούσε τη συμβουλή των Ρώσων πραχτόρων…Αλλά και οι Υδραιώτες, οι Συριανοί και οι άλλοι συνταγματικοί πατριώτες δεν κάθονταν με σταυρωμένα τα χέρια. Ο συνταγματικός πυρετός διαδιδόταν παντού και ήταν κολλητική αρρώστια…


ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΝΖ’ Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Εκεί που έφτασαν τα πράγματα, το χάσμα ήταν πια αγεφύρωτο. Ο Καποδίστριας ύστερα από την εξέγερση της Ύδρας και τις επαναστατικές ενέργειες της αντιπολίτευσης, άφησε τα προσχήματα και φερνόταν σα τσάρος. Οι φυλακές είχαν γεμίσει. Ο χαφιεδισμός είχε πάλι απλωθεί παντού. Το καποδιστριακό καθεστώς ήταν καθεστώς αστυνομοκρατίας. Όλοι οι φιλελεύθεροι, οι δημοκρατικοί και οι προοδευτικοί καταδιώχτηκαν επειδή κατακρίνανε τα απολυταρχικά του φερσίματα. Ο Πολυζωίδης, ο Φαρμακίδης και τόσοι άλλοι κλείστηκαν στις φυλακές ή εξορίστηκαν.

Γι’ αυτό ο Κοραής από το Παρίσι όχι μόνο επιδοκίμαζε την επαναστατική στάση των αντικαποδιστριακών, αλλά και συνιστούσε έμμεσα στους πατριώτες και ελεύθερους Έλληνες να επαναστατήσουν και να βγάλουν από τη μέση τον τύραννο.

Το 1830 ο σοφός Έλληνας του Παρισιού δημοσίεψε ανώνυμα ένα φυλλάδιο – διάλογο στο οποίο τα φανταστικά πρόσωπα Λαοσθένης και Χαρίλαος στιγμάτιζαν τον Καποδίστρια για τις ανελεύθερες πράξεις και το τυραννικό του καθεστώς. Τον άλλο χρόνο (1831) τύπωσε και το δεύτερο φυλλάδιο – διάλογο. Και στο διάλογο αυτόν τα φανταστικά πρόσωπα Πασιχάρης και Δημοχάρης στιγματίζουν τον Καποδίστρια, για το διωγμό του τύπου, για τη διαφθορά των χαρακτήρων, για το χαφιεδισμό, για τη λογοκρισία, «την διενεργούμενην υπό των τρεχεδείπνων και ψωμιοκολάκων» και για τα χάραξη του ονόματός του πάνω στα νομίσματα. Ο διάλογος έκλεινε με τη φράση: «Η Ελλάς δε ανέστη, τάφον μόνον ήλλαξε και από νεκροθάπτην Τούρκον απέρασεν εις Έλληνα». Ο Κοραής έστειλε και επιστολές σε σημαντικά πρόσωπα και όχι μόνο κατηγορούσε τον Καποδίστρια, αλλά και επέμενε πως το καλύτερο πολίτευμα είναι η αβασίλευτη δημοκρατία. Πρέπει να σημειώσουμε πως ο Κοραής δε συμφωνούσε με όλους τους αντιπολιτευόμενους. Πολλοί απ’ αυτούς ήταν Φαναριώτες, που από ιδιοτέλεια και συμφεροντολογισμό ήταν εχθροί του Καποδίστρια…

Οι συμβουλές του Κοραή έπιασαν. Ήταν τέτοια η αγανάκτηση που το μαχαίρι έφτασε στο κόκκαλο. Αυτή τη φορά δεν ήταν δυνατό να οργανωθεί νέα εξέγερση. Γι’ αυτό οι πατριώτες αποφάσισαν να δολοφονήσουν τον Καποδίστρια. Ο ποιητής Αλ. Σούτσος πρωτοστατούσε στην κίνηση αυτή. Με τη σάτιρά του ξεσκέπαζε τους καποδιστριακούς, και με τις χορδές της δημοκρατικής λύρας του καλούσε τους πατριώτες να σκοτώσουν τον τύραννο. Στην Ύδρα πάρθηκεν η απόφαση. Οι Υδραίοι ξέρανε από την καλή τους Μανιάτες. Τους δόθηκε πολλές φορές η ευκαιρία να τους ψυχολογήσουν. Εκμεταλλευτήκανε λοιπόν το φιλότιμό τους όσο μπορούσαν. Μέσο του Ρουάν, υποσκάψανε το μίσος και το πάθος που είχαν οι Μαυρομιχαλαίοι κατά του Καποδίστρια. Πλησίασαν τον Κώστα Μαυρομιχάλη, τον αδερφό του μπέη της Μάνης που τον είχαν φυλακισμένο στο Μπούρτζι για τη στάση που έκαναν οι Μανιάτες, και το Μπεηζαντέ Γιώργη, το παιδί του μπέη, που ήταν και δεν ήταν τριάντα χρονών. Και οι δυο κρατούντανε στο Ναύπλιο, και μισούσαν τον Καποδίστρια. Με τα πολλά τους κατάφεραν να δολοφονήσουν τον τύραννο. Στις 27 του Σεπτέμβρη, του 1831, μέρα Κυριακή, πρωί πρωί, όταν ο Καποδίστριας πήγαινε στον Άγιο Σπυρίδωνα να εκκλησιαστεί παραφύλαξαν και τον σκότωσαν.

Έτσι η Ελλάδα ελευθερώθηκε από έναν τύραννο. Ο Κοραής και όλοι προοδευτικοί Έλληνες πανηγύρισαν…

Δε θέλει ρώτημα πως οι καποδιστριακοί τάχασαν όταν έμαθαν πως ο Καποδίστριας δολοφονήθηκε. Και πιο πολύ στενοχωρήθηκε ο Κολοκοτρώνης γιατί έχασε το φίλο και προστάτη του. Μόλις έμαθε πως οι Μαυρομιχαλαίοι σκότωσαν τον Καποδίστρια, έπεσε του πεθαμού. Στη αρχή τάβαλε με το γιο του Γενναίο γιατί αυτός με τον Πλαπούτα ήταν αντικαποδιστριακοί. Και στο εξωτερικό οι αντιδραστικοί λυπήθηκαν για το χαμό του Καποδίστρια. Αντίθετα οι φιλελεύθεροι και προοδευτικοί χάρηκαν. Με την προοπτική του χρόνου είμαστε υποχρεωμένοι να συμφωνήσουμε με τους επικριτές του. Όσοι εξακολουθούν να θαυμάζουν τον Καποδίστρια, είναι αντιδραστικοί και όσοι βρίσκουν πως ήταν προοδευτικός και φίλος του λαού είναι κουφιοκεφαλάκηδες.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΕΒΓΟΣ – Σύντομη Μελέτη της Νεοελληνικής Ιστορίας Γ’ Έκδοση  - Εκδ. Διόνυσος

Κεφάλαιο Πέμπτο ΤΡΙΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (Αρχές 1828 – Αρχές 1833) σελ. 103 κ.ε.

Ο Γιάννης Καποδίστριας, ήταν Κερκυραίος από αριστοκρατική οικογένεια, κόντες. Έκανε γενικός γραμματέας στην Ιόνιο Πολιτεία. Τότε γνώρισε τον Κολοκοτρώνη και άλλους καπεταναίους. Έπειτα πέρασε στην υπηρεσία του Τσάρου και έγινε υπουργός των εξωτερικών. Ήταν αντιδραστικός διπλωμάτης της σχολής Μέττερνιχ, στεγνός και πεισματάρης γραφειοκράτης, φανατικός οπαδός του τσαρισμού στην εσωτερική και εξωτερική του πολιτική. Όταν η εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας τον έβγαλε κυβερνήτη, έμενε στην Ελβετία. Πήγε στην Πετρούπολη όπου πήρε καθοδηγητικές γραμμές από τον τσάρο να ξεκάνει με το φιλελευθερισμό στην Ελλάδα…

Αμέσως ο Καποδίστριας φανέρωσε τις αντιδραστικές του διαθέσεις. Έβαλε στη Βουλή το δίλημμα ή θα διαλυθεί και θα καταργηθεί σιωπηρά το σύνταγμα ή αυτός θάφευγε από την Ελλάδα. Η Βουλή υποχωρεί…Έτσι, οι φιλελεύθεροι θεσμοί καταργήθηκαν ο Καποδίστριας έγινε διχτάτορας και συσταίνει το Πανελλήνιο με 27 μέλη…Στα σκολειά δυναμώνει τα θρησκευτικά και γλωσσικά μαθήματα. Γυρεύει να στηριχτεί στους μεγαλοκαπεταναίους που αποτελούσανε το ρούσικο κόμμα. Ο Κολοκοτρώνης είναι συμβουλάτορας και δεξί του χέρι. «Ο Ανδρέας Μεταξάς ήταν το κύριο όργανο του ανυπόληπτου Καποδίστρια» (Μαρξ)…Συστηματοποιεί την έγγεια φορολογία, το δέκατο για τα ιδιωτικά και το ένα τρίτο για τα εθνικά. Οι καπεταναίοι κι οι τσιφλικάδες ρημάζουν τους αγρότες με τις ενοικιάσεις αυτών των εσόδων. Ιδρύει χρηματιστική τράπεζα που ταυτίζεται με το κρατικό ταμείο. Βγάνει ομολογίες και βάνει υποθήκη στις σταφίδες της Αχαγιάς, τους ελιώνες της Άμφισσας Κορίνθου, το σμυρίγλι και το αλάτι της Νάξου και άλλα. Γρήγορα η τράπεζα χρεωκόπησε…

Το σύνθημα της εθνοσυνέλευσης απλώνεται και ο Καποδίστριας κηρύσσει εκλογές για τις 4 του Μάρτη του 1829…Με επιτροπή ελέγχου εκλογών εκκαθαρίζει τους ανεπιθύμητους βουλευτές και πάει να νομιμοποιήσει με αυτήν την κωμωδία τη διχτατορία του. «Ήθελε να κάμει ευγενείς, ήθελαν να κάμουν σύστημα να είναι αυτεινοί απόλυτοι αφεντάδες και εμείς είλωτες με τρύπιες σκούφιες», γράφει ο Μακρυγιάννης, που συνεργάζεται με τους μικροκαπεταναίους…

Ουσιαστικά η επανάσταση τελειώνει στα 1830, οχτώμιση χρόνια μετά το ξέσπασμά της…Τελειώνει χάρη στη νίκη των ρούσικων όπλων…Τελειώνει όπως άρχισε, με επικεφαλής μπιστικούς του τσάρου. Στον ιστορικό στίβο της πάλης των δυνάμεων της φεουδαρχικής αντίδρασης με τον τσαρισμό επικεφαλής, με τις δημοκρατικές δυνάμεις της προόδου, η εθνικο-δημοκρατική, η λαϊκή ελληνική επανάσταση τοποθετείται στην τροχιά της τσαρικής αντίδρασης. Η συντηρητική, καιροσκοπική Αγγλία, που επιμένει να διατηρήσει το καθεστώς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, διευκολύνει τον τσαρισμό. Γράφει ο Μαρξ: «Αυτό το ίδιο διπλωματικό σύστημα, που εφευρέθηκε για να αποσοβηθούνε οι αρπαγές τουρκικών εδαφών απ’ τους Ρώσους, αναγκάζει δέκα εκατομμύρια Έλληνες χριστιανούς της ευρωπαϊκής Τουρκίας να απευθύνονται στη Ρωσία και να ζητάνε βοήθεια και υπεράσπιση»…

Ωστόσο η αντιπολίτευση βράζει.

Μονάχα ορισμένοι καπεταναίοι, πρώτος και καλύτερος ο Γέρος (σ.κ.μ. Κολοκοτρώνης) βρίσκονται σαν είδος στρατάρχες γύρω από τον κυβερνήτη διχτάτορα. Το αρχοντολόι ξεσηκώνεται γιατί το περιορίζει στην ασύστολη διαχείριση των επαρχιακών ζητημάτων. Η Ύδρα ζητάει 18 εκατ. Φοίνικες για αποζημίωση. Ο Καποδίστριας προτείνει να τους δώσει ένα μέρος από τα εθνικά κτήματα. Αυτοί αρνιούνται. Τα παλληκάρια και οι μικροκαπεταναίοι, που γυρνάν πεινασμένοι και γυμνοί, θέλουνε βοήθεια, ένα κομμάτι γης ν’ ακουμπήσουν κάπου. Η αγροτιά γυρεύει γη. Συμφέροντα ολότελα αντιτιθέμενα συνενώνουν αυτό τον κόσμο ενάντια στον  Καποδίστρια. Και με το σύνθημα «σύνταγμα» αρχίζει ο αγώνας εναντίον του. Τα δημοκρατικά στοιχεία, οι διανοούμενοι πρωτοστατούν. Η Αγγλία συδαυλίζει και δυναμώνει τον αγώνα ενάντια στον πράχτορα του τσάρου. Έτσι διαμορφώνεται ξανά ο συνασπισμός των πρώτων χρόνων της επανάστασης απ’ τους πρόκριτους ως τα δημοκρατικά στοιχεία ενάντια στο ρούσικο κόμμα…

Η Ύδρα μεταβάλλεται σε κέντρο επαναστατικό. Εκεί μαζεύονται ο Τρικούπης, ο Μαυροκορδάτος, οι οπαδοί του καιροσκόπου Κωλέττη, κι όλα τα φιλελεύθερα στοιχεία…Ο Ρώσος ναύαρχος Ρίνκορντ βλέπει τον Καποδίστρια Ρώσο υπουργό και τον ενισχύει. Ο Καποδίστριας  διατάζει τον Κανάρη να ετοιμάσει το στόλο στον Πόρο για να αποκλείσει την Ύδρα. Μα οι Υδραίοι στέλνουνε το Μιαούλη, κι αυτός στις 14 του Ιούλη πιάνει το ναύσταθμο, αιχμαλωτίζει τον Κανάρη και παίρνει το στόλο. Ο Καποδίστριας μπλοκάρει τον Πόρο. Ο Νικηταράς με 1000 άντρες απέναντι απ΄ το Γαλατά και ο Ρίνκορντ απ’ τη θάλασσα. Ο Μιαούλης για να μην πάρουν οι Ρώσοι τα καράβια και πιαστεί ο ίδιος την 1η του Αυγούστου καίει την «Ελλάδα» και την κορβέτα «Ύδρα» και γλυτώνει στην Ύδρα. Ο γάλλος κι ο άγγλος πρέσβεις ενισχύουνε τους υδραίους που στέλνουν όπλα και υλικά στη Μάνη, για να γενικέψουν την εξέγερση σε όλη την Πελοπόννησο. Ο εμφύλιος πόλεμος τραβάει να γενικευτεί. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, δυο Μαυρομιχαλαίοι, γιος και αδερφός του
Πετρόμπεη, δολοφονούν τον Καποδίστρια στ’ Ανάπλι στις 27 του Σεπτέμβρη 1831…

Ο Καποδίστριας τα συγκεκριμένα στοιχεία της ελληνικής ζωής τα περιφρονούσε, όπως μισούσε και τον ελληνικό λαό, τις επαναστατικές παραδόσεις, τους προοδευτικούς του θεσμούς. Ξεκομμένος από την πραγματικότητα δούλευε σα πράχτορας του τσάρου και θαυμαστής του για να κάνει την Ελλάδα τσαρικό κυβερνείο στη Μεσόγειο. Ο Μαρξ τον αποκαλούσε «ανυπόληπτο Καποδίστρια». Είναι αυτονόητο γιατί η ελληνική αντίδραση, ο μεταξικός φασισμός ζήτησαν να εξιδανικέψουνε την αντιδραστική αντιλαϊκή διχτατορία του Καποδίστρια.

Ο Ρώσος ανθύπατος Ιωάννης Καποδίστριας και οι Έλληνες μαρξιστές (1ο Μέρος)

Η συγκεκριμένη δημοσίεψη, που θα εκταθεί σε περισσότερα του ενός μέρη, έχει σα βάση της την οργή που προκαλεί σε όσους τυχαίνει να γνωρίζουνε δυο δράμια ελληνικής ιστορίας κι άλλο τόσο από μαρξισμό, η παντελής προσχώρηση της -μετά τα 1960- ρεβιζιονιστικής «αριστεράς» στους παραδοσιακούς εθνικούς μύθους που είχε χαλκεμένους από παλιά η ντόπια αντίδραση. Μύθους που στόχο τους είχανε το τράβηγμα του λαού στο άρμα της κυρίαρχης ξενόδουλης μερίδας της αστικής τάξης και τελικά μέσω αυτής στο άρμα του κάθε φορά «προστάτη» ιμπεριαλισμού.

Η καθάρια διεθνιστική παράδοση του ελληνικού προλεταριάτου και του κόμματός του, του ΣΕΚΕ(1918-1924) και μετέπειτα ΚΚΕ(1924-1956), η αντιμιλιταριστική – αντιιμπεριαλιστική θέση για την εκστρατεία στη Μικρασία, η προωθημένη θέση για τη Βαλκανική Ομοσπονδία με συστατικό αυτόνομο μέρος της την πολυεθνική τότε Μακεδονία, η βαθιά έγνοια για τη μακεδόνικη και την τούρκικη μειονότητα και τα δικαιώματά τους, η από τα γεννοφάσκια του ΣΕΚΕ βαθιά σύνδεση με τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης, δώσανε βαρύ χτύπημα στον σάπιο, μεγαλοελλαδίτικο, αστοτσιφλικάδικο μεγαλοϊδεατισμό. Κι αυτό μαζί με την επίσης πολύ βαθιά και δύσκολη, ωστόσο επίσης πρωτοπόρα θέση του ΚΚΕ για την εθνογένεση του σύγχρονου ελληνισμού, της νεοελληνικής εθνότητας, στα ύστερα βυζαντινά χρόνια και στην τουρκοκρατία, που τσάκιζε το μύθο του «τρισχιλιετούς πολιτισμού» και της απ’ ευθείας δήθεν συνέχειας αρχαίας και νέας Ελλάδας, την προγονοπληξία.
 Η τίμια και ανιδιοτελής, πρωτοπόρα πατριωτική γραμμή και στάση του ΚΚΕ στον αντιφασιστικό πόλεμο 1940-1944 ήρθε να φανερώσει τη διαλεχτική αλληλοσύνδεση του πιο αλύπητου, διεθνιστικού ξεσκεπάσματος του σωβινισμού με τον πιο προοδευτικό πατριωτισμό. Κι αυτό, παρά την υποχώρηση του επαναστατικού ΚΚΕ και του ΕΑΜ σε δευτερεύουσες πλευρές της εθνικιστικής ιδεολογίας, λόγω απειρίας και στο όνομα να πραγματοποιηθεί το αρραγές εθνικοαπελευθερωτικό μέτωπο.

Ξαναγυρνώντας στο σήμερα, βλέπουμε την εξής παραδοξότητα: μια «αριστερά» -δε μιλάμε εδώ για τις μικρές επαναστατικές δυνάμεις του μαοϊστικού - αντισοσιαλφασιστικού χώρου  και μεμονωμένους διεθνιστές, που έχουν σταθεί πρωτοπόρα στην κατάρριψη των μύθων, αλλά γι'αυτό που παρουσιάζεται και θεωρείται αριστερά στη μέση συνείδηση- που, ενώ εμφανίζεται «αθεράπευτα» υπερ-αντικαπιταλιστική και αντικαθεστωτική, δεν πλήττει κανένα βάθρο της κυρίαρχης «εθνικής» ιδεολογίας, δηλαδή του σιχαμερού αυτού συνδυασμού σωβινισμού και εθελοδουλίας που αποτελεί την ιδεολογία της ελληνικής μπουρζουαζίας. Από το χτύπημα από προοδευτική πλευρά της δήθεν «σχέσης» Αρχαίων Ελλήνων και Νεοελλήνων σε επίπεδο «αίματος» ή και πολιτισμού, μέχρι ζητήματα που αφορούν την ύπαρξη και σήμερα, στα 2011, δυο εθνικών μειονοτήτων στη χώρα μας, τούρκικης και μακεδόνικης, ή την αναγνώριση της Δημοκρατίας της Μακεδονίας και του μακεδόνικου έθνους σαν υπαρκτού, η «αριστερά» δεν ενοχλεί καθόλου την παραδοσιακή αστική τάξη, αντίθετα συντάσσεται μαζί της. Ο ψευτοΡιζοσπάστης και η επίσης σφετερισμένη Αυγή των δήθεν «αντιεθνικιστών» του ΣΥΝ δεν ασχολούνται διόλου με τέτοιες «καυτές πατάτες». Είναι φυσικό. Η είσοδος στο αστικό κράτος σε συμμαχία με τμήματα της παλιάς αστικής τάξης και με τις πλάτες «κόκκινων» ιμπεριαλισμών – δήθεν σωτήρων προϋποθέτει πνευματικό σκοτάδι για τις μάζες.

Μέσα σε όλο αυτό τον κυκεώνα του ψέματος και της αντιστροφής της αλήθειας, ξεχωριστή θέση κατέχει ο ρόλος του απολυταρχικού, υπεραντιδραστικού πρώην Υπουργού Εξωτερικών του Τσάρου Αλέξανδρου  και πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδα Ιωάννη Καποδίστρια.

Οι Μαρξ – Ένγκελς σε όλη τους τη ζωή αντιμετώπιζαν, μαζί με όλη τη φωτισμένη ευρωπαϊκή ριζοσπαστική δημοκρατική διανόηση, τον ρώσικο απολυταρχισμό και φεουδαρχισμό του 19ου αιώνα σαν την Νο1 απειλή για την ευρωπαϊκή αστικοδημοκρατική αλλά και σοσιαλιστική επανάσταση. Φυσικά, εύκολα καταλαβαίνουμε τι γνώμη είχαν για την προσωπικότητα και τον ιστορικό ρόλο του αρχηγού της ρώσικης διπλωματίας στην εποχή της Ιερής Συμμαχίας, έναν άνθρωπο που μισούσε σα ραδιούργο ακόμη και ο φανατικός αντιδραστικός και εχθρός κάθε επαναστατικού δημοκρατισμού Αυστριακός καγκελάριος Μέττερνιχ (ο Μαρξ μάλιστα χαρακτήριζε τον Καποδίστρια «ανυπόληπτο» και τον θεωρούσε, όπως και ήταν, ένα αφοσιωμένο όργανο του τσαρισμού).

Ενώ λοιπόν οι Έλληνες μαρξιστές της εποχής που ξεκινάει χοντρικά από το 1917 και ολοκληρώνεται 40 χρόνια μετά, ας πούμε στα 1957, δεν είχαν κανένα λόγο να εξωραΐζουν τα κοπέλια του τσαρισμού, τύπου Καποδίστρια, που ανέτρεψε ο ρώσικος λαός με επικεφαλής του τους Μπολσεβίκους, η νέα μεγαλορώσικη ηγεσία -σε ΚΚΣΕ και ΕΣΣΔ- των Σουσλόφ – Χρουστσόφ – Μπρέζνιεφ, που παλινόρθωσε τον καπιταλισμό και αναγέννησε πριν ακόμα την παλινόρθωση  του 1956-1960 το μεγαλορώσικο άρρωστο σωβινισμό, μετατρέποντας την πατρίδα του Λένιν και του Στάλιν σε λαίμαργη ιμπεριαλιστική, είχε ανάγκη τα αντιδυτικά παραμύθια του «καλού Τσάρου». Μπέρδευε δηλαδή συνειδητά τον αντικαπιταλισμό από την πλευρά του ευρωπαϊκού προλεταριάτου του 19ου και του λενινιστικού ρώσικου προλεταριάτου του 20ου   αιώνα με τον φεουδαρχικό υπεραντιδραστικό αντικαπιταλισμό από τα δεξιά των Τσάρων και των Ρώσων ευγενών. Ό,τι ακριβώς συμβαίνει και σήμερα, που πολλοί συνειδητοί αντιδραστικοί αλλά και πολλοί άγουροι πολιτικά άνθρωποι θεωρούν τον κρατικο-ολιγαρχικό, τραμπούκικο, στρατοκρατικό αντιδυτικό προσανατολισμό της σημερινής φασιστικής  ιμπεριαλιστικής Ρωσίας του Πούτιν σα μια μορφή «αντικαπιταλισμού», ανάσχεσης των ΗΠΑ κλπ.

Η ψευδολογία περί ενός Τσάρου φιλικού προς τους αγωνιζόμενους για εθνική απελευθέρωση από τον οθωμανικό ζυγό Έλληνες και αντίρροπου στις ραδιουργίες των μοναδικών «κακών» της ιστορίας, των Άγγλων και των Γάλλων (που ήταν σαφώς πιο προοδευτικοί  από τους Ρώσους εκείνη την εποχή, αν και αποικιοκράτες), άρα τελικά μιας Ρωσίας «φίλης από παλιά» του ελληνικού λαού δουλεύτηκε ιδιαίτερα στην περίοδο 1974-1991 από το ψευτοΚΚΕ, για να προωθηθεί μέσω αυτής μες στο λαό και στην αστική τάξη το πλησίασμα της χώρας στην αστική και ιμπεριαλιστική ΕΣΣΔ, ειδικά μετά την άνοδο του ισχυρά φιλοσοβιετικού ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου στην εξουσία το 1981.

Έτσι, το ψευτοΚΚΕ και οι ψευδοεπιστήμονες – τσιράκια του οργανώνανε μέχρι και «επιστημονικά» συμπόσια με «ιστορικούς» του ρώσικου σοσιαλφασισμού, που «εξηγούσανε» στο λαό μας πόσο ευεργετική ήταν η παρέμβαση της τσαρικής υπεραντιδραστικής Ρωσίας στα κοινά του και πόσο «λάθος» είχαν οι μαρξιστές του αληθινού ΚΚΕ, ο Κορδάτος κι ο Ζεύγος, και οι Ρώσοι ιστορικοί της εποχής Λένιν και της πρώιμης εποχής του Στάλιν που ήταν φανατικά και αταλάντευτα αντιτσαρικοί (ένα τέτοιο συμπόσιο του Κέντρου «Μαρξιστικών» Ερευνών του 1981 έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή» με τίτλο «Η Επανάσταση του Εικοσιένα» - 4η εκδ. 1988). Και φυσικά, ούτε λόγος για την υστεροβουλία της Ρωσίας, που στήριζε στα κρυφά την ελληνική εξέγερση ώστε να διαλύσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία για τους δικούς της γεωστρατηγικούς σκοπούς, για το πούλημα των Ελλήνων το 18ο αιώνα με τα Ορλωφικά,  όταν τους έβαζε να εξεγείρονται και τους άφηνε έπειτα στο έλεος του Σουλτάνου, για την προδοσία του αστοδημοκράτη φλογερού επαναστάτη Ρήγα Φεραίου στους οθωμανούς φεουδάρχες, για το γεγονός ότι στην εξέγερση του ΄21 εξέθρεψε και υπέθαλψε σαν προστατευόμενούς και οργανωτές της -μέσω Φιλικής και ρώσικου κόμματος- ό,τι χειρότερο είχε να δείξει τότε ο τόπος, προκαθορίζοντας και το ζοφερό μέλλον του νεοελληνικού «κράτους – φαντάσματος», όπως το αποκαλούσε ο Μαρξ.

Προφανώς και δε χωράει εδώ μια γενική πραγματεία της ζωής και δράσης του Καποδίστρια. Γι’ αυτήν ο αναγνώστης μπορεί να ανατρέξει σε εγκυκλοπαιδικές πηγές, παραδοσιακές ή ηλεκτρονικές. Τα κείμενα που θα δημοσιευτούνε εδώ είναι σύντομες πραγματείες της περιόδου που ο Καποδίστριας βρέθηκε επικεφαλής του νεοελληνικού κράτους, μέχρι τη δολοφονία του, που χαιρετίστηκε από όλους τους προοδευτικούς ανθρώπους της εποχής του στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, δείγμα της βαθιάς αντιδραστικότητας και αντιπαλότητάς του με το δημοκρατικό πνεύμα. Οι πλαστογράφοι πρέπει να ξεσκεπάζονται αλύπητα, χωρίς έλεος και μεθοδικά.

ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΡΔΑΤΟΥ «Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδας» - Εκδόσεις 20ος Αιώνας
ΤΟΜΟΣ 10 – σελ. 591 κ.ε. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΝΑ' ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΑΝΤΙΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

…Ο Καποδίστριας λοιπόν και αυτή τη φορά ουσιαστικά δεν άλλαξε ιδέες. Τώρα μάλιστα που είχε ψηφιστεί κυβερνήτης της Ελλάδας, ήθελε να έχει την προστασία της Ρωσίας και να κάνει την Ελλάδα ρώσικο προτεκτοράτο…Εξάλλου από τους εμφύλιους σπαραγμούς και από τις διατάξεις των ελληνικών πολιτευμάτων, είχε βγάλει το συμπέρασμα ότι στην Ελλάδα υπήρχαν πολλοί φιλελεύθεροι, νεοϊδεάτες, καρμπονάροι, και δημοκράτες, γι’ αυτό ήταν τρομοκρατημένους επειδή μισούσε τους φιλελεύθερους – δημοκράτες…Ο Καποδίστριας λοιπόν, συντηρητικός ως το κόκκαλο και πιστός υπηρέτης της ρώσικης πολιτικής, μόλις έγινε δεχτή η παραίτηση του από την υπηρεσία της ρώσικης διπλωματίας, και πήρε άδεια να πάει στην Ελλάδα, έφυγε από τα ανάκτορα του Τσάρκογιε Σέλο με πρόθεση να ξεσχίσει το δημοκρατικό μανδύα που του φόρεσαν στην Τροιζήνα οι αντιπρόσωποι του επαναστατημένου ελληνικού λαού. Κατά τον Μεντ. – Μπαρτόλντυ (Β’, 1) που κατείχε πολλά διπλωματικά στοιχεία, η κατηγορηματική απαίτηση του τσάρου ήταν: «Εσωτερικώς ρήξις ολοκληρωτική προς την επανάστασιν, εξωτερικώς προσωπική ένωσις μετά της Τουρκίας».

Ο τσάρος, όπως βλέπουμε, ήταν ακόμη επιφυλακτικός και ούτε να ακούσει ήθελε πως ήταν δυνατό να ιδρυθεί ανεξάρτητο ελληνικό κράτος. Όπως είδαμε, χαρακτηρίζει τους Έλληνες «επαναστάτες» που στρέφονται κατά των μοναρχών. Κι επειδή για την ώρα δε σκεφτόταν να καταχτήσει τη Βαλκανική, γιατί έβλεπε πως θα είχε να αντιμετωπίσει το συνασπισμό της Αγγλίας, Αυστρίας, Πρωσίας και Γαλλίας, ήθελε η μισοανεξάρτητη Ελλάδα να τα έχει καλά με την Τουρκία.

Ο Μέττερνιχ, γράφοντας στο λόρδο Δώδλεϋ, τον νέο Υπουργό Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, τόνιζε πως ο τσάρος Νικόλας δε θέλει ούτε να καταχτήσει την Τουρκία, ούτε να ιδρύσει βιώσιμο ελληνικό κράτος: «Πρώτον μεν, διότι λείπουν προς τούτο τα πρώτα αναγκαία στοιχεία, δεύτερον δε, διότι και αν αυτά υπήρχον, πάσαι αι δυνάμεις, και αυτή η Τουρκία, ήθελον γείνει εκ νέου σύμμαχοι…κατά της Ρωσίας. Προς τι να κατακτήσει τις ό,τι έχει;; Τα παραδουνάβια μέρη και η Σερβία είναι ήδη ρωσικά. Η δε Ρωσία επιθυμεί ασθενή και άοπλον την Τουρκίαν και ασήμαντον όλως την Ελλάδα, ήτις θέλει είναι διαρκής πηγή ραδιουργιών κατά της Πύλης.»

Ο Καποδίστριας ήταν υποχρεωμένος, αφού συμφωνούσε με τις αντιλήψεις αυτές της τσαρικής διπλωματίας, να τις δεχτεί και να τις εκτελέσει…Ο Καποδίστριας λοιπόν ανέλαβε βαρύ έργο: Πρώτ’ απ’ όλα, να εξοντώσει τους φιλελεύθερους και δημοκρατικούς, που έπαιζαν τότε το ρόλο που παίζουν σήμερα (σ.κ.μ. 1957) στις διάφορες χώρες οι κομμουνιστές…Στη δοξολογία που έγινε, τον πανηγυρικό λόγο έβγαλε ο σοφός Καϊρης, που ξέροντας τις φωτοσβεστικές και αντιδραστικές ιδέες και αρχές του Καποδίστρια δε δίστασε με σαφείς υπαινιγμούς να τον καταστήσει προσεχτικό και να του συστήσει πως έπρεπε να αλλάξει μυαλά και να κυβερνήσει όπως ορίζουν οι διατάξεις του πολιτεύματος και σύμφωνα με τις δημοκρατικές παραδόσεις του ελληνικού λαού. Ο Καποδίστριας όμως δεν έδωσε σημασία στις εισηγήσεις που του έγιναν και από την πρώτη ημέρα που πάτησε στο ελληνικό έδαφος βάλθηκε να καταλύσει το δημοκρατικό πολίτευμα και να συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες στα χέρια του…Από τις πρώτες κιόλας μέρες, φάνηκε πως σκόπευε να κυβερνήσει σα σατράπης. Γι’ αυτό δεν κάλεσε την Εθνοσυνέλευση, αλλά πραξικοπηματικά κατέλυσε το Σύνταγμα της Τροιζήνας, και σύστησε γύρω του μιαν «Αυλή», από πρόσωπα του χεριού του που την  ονόμασε «Πανελλήνιον».Και μια που άρχισε με αυθαιρεσίες, αρνήθηκε να δώσει τον όρκο που θέσπισεν η Εθνική Συνέλευση…Ο Καποδίστριας με τον όρκο που σύνταξε (σ.κ.μ. μόνος του) δεν έκρυβε πως ήταν αποφασισμένος να κυβερνήσει σα δικτάτορας…Γι’ αυτό πολλοί τότε, ακόμα και ηγέτες που δεν ήταν ριζοσπαστικοί, όπως ο Σπ. Τρικούπης, κατακρίνανε τον Καποδίστρια για το περιεχόμενο του όρκου…

Ο Μακρυγιάννης μαζί με άλλα γράφει: «Τότε έφκιασε το Πανελλήνιον, όταν ορκίστη κι αυτός να κυβερνήσει εφτά χρόνια. Δε θυμήθη ο Κυβερνήτης όταν ορκίστη δια εφτά χρόνια, ορκίστη στο Σύνταμα – κι αυτός ευτύς το χάλασε…Ρώτησαν τον Κυβερνήτη: «διατί χάλασες τους νόμους και το Βουλευτικόν;» Είπε «δε τόθελε η Ευρώπη». Κι αν ήταν λικρινής άνθρωπος, να έλεγε των Ευρωπαίγων ότι «εγώ δεν πάω στην πατρίδα μου να γίνω επίορκος, να τους χαλάσω εκείνο οπού απόχτησαν με ποταμούς αίματα» (Απομνημονεύματα, Α΄, 247)

Από τους ξένους ιστορικούς, ο Φίνλεϋ, ο Μπαρτόλντυ, ο Γερβίνος, ο Χέρτσμπεργκ, και άλλοι είναι επίσης πολύ αυστηροί στις κρίσεις τους.

Ο Φίνλευ γράφει πως βάλθηκε να γίνει δικτάτορας: «Ο Καποδίστριας άρχισε να εκδηλώνει την αποστροφή του σε κάθε συστηματικό περιορισμό της απόλυτης εξουσίας του. Παραβίασε, χωρίς ανάγκη, τις διατάξεις του συντάγματος της Τροιζήνας, και με τα μέτρα του έμαθε γρήγορα το φιλελεύθερο κόμμα του να τον θεωρεί σαν τον αντιπρόσωπο της βίας και όχι του νόμου…Οι αντιλήψεις και η πολιτεία του Καποδίστρια στη διάρκεια της προεδρίας του αποκαλύπτεται από έναν Έλληνα, το Βούλγαρη, που ήταν Ρώσος πρεσβευτής στην Ελλάδα και που θεωρείται πως απηχούσε τα αισθήματα του Καποδίστρια, έστω κι αν δεν έγραψε (όπως φημολογήθηκε ευρύτατα) κάτω από την υπαγόρευσή του. Σ’ ένα υπόμνημα (του Βούλγαρη), για την κατάσταση της Ελλάδας στα 1828, αναφέρονται ως εξής οι αντιλήψεις του Καποδίστρια: «Θα ήταν περίεργη αυταπάτη να πιστεύει κανείς σοβαρά ότι υπάρχει δυνατότητα να οργανωθεί κυβέρνηση στην Ελλάδα βασισμένη καθαρά σε συνταγματικές αρχές, που απαιτούν γενική κλίση του λαού σε πολιτικά σχήματα, καθώς και στοιχεία πολιτισμού που υπάρχουν  μόνο σε ελάχιστα άτομα. Ο πρόεδρος (κυβερνήτης) της Ελλάδας πίστευε ότι οι τρεις Δυνάμεις είχαν καθήκον να καταστρέψουν την Ελληνική Επανάσταση και να εγκαθιδρύσουν μια μοναρχική κυβέρνηση, για να τερματιστούν οι σκανδαλώδεις και αιματηρές σκηνές, που κάνουν την ανθρωπότητα να ανατριχιάζει»(σ.κ.μ. εννοεί τους εμφύλιους πολέμους).  Τα αισθήματα αυτά ο Καποδίστριας τα επαναλάμβανε σε ξένους και σε Έλληνες και επέδειξε άπειρες φορές την αντιπάθειά του για την υπόθεση της εθνικής ανεξαρτησίας, όσο και την αποστροφή του για την πολιτική ελευθερία. Η γλώσσα του συνεχώς υπαινίσσονταν, μολονότι ίσως ποτέ δεν το ισχυρίστηκε άμεσα, ότι ήταν ο μοναδικός κατάλληλος για βασιλιάς της Ελλάδας» (Β’ 191-192)

Ο Φίνλεϋ που ήταν σύγχρονος του Καποδίστρια και έζησε στα χρόνια αυτά στην Ελλάδα είναι πολύ επιγραμματικός. Και ο Γερβίνος είναι πολύ αυστηρός. Χαρακτηρίζει τον Καποδίστρια σαν έναν αντιδραστικό που ο νους και ο λογισμός του ήταν να πνίξει κάθε φιλελεύθερη φωνή και να εγκαθιδρύσει καθεστώς απολυταρχικό: «…Καθώς κατά τας τότε προσπαθείας της αντιδημοκρατικής Γαλλίας…ούτως απαραλλάκτως ήθελε και ο Καποδίστριας να ιδρύση κυβέρνησιν αυστηρώς μοναρχικήν μέλλουσαν να καταπνίξη το πνεύμα της αναρχίας (τις φιλελεύθερες δηλαδή ιδέες) ου μόνον εν Ελλάδι, αλλά και (κατά υπόμνημα του Βούλγαρη)να καταφέρη συγχρόνως καίριο πλήγμα κατά των δημαγωγών απασών των χωρών…» (Β’, 585).

Και αλλού γράφει: «Έτι δολιώτερος και υπουλότερος καταφαίνεται ο χαρακτήρ του Καποδιστρίου και προς τας προς την Ρωσσίαν σχέσεις αυτού. Ενώ αφ’ ενός μεν ο ζήλος, ον έδειξεν πολύ προ της εκρήξεως της Επαναστάσεως εν τη ρώσικη υπηρεσία υπέρ των ελληνικών συμφερόντων, τω παρέσχε το όνομα του πατριώτου, αφ’ ετέρου δε ένεκα του ζήλου, ον κατέβαλε μετά ταύτα ως κυβερνήτης της Ελλάδος υπέρ των συμφερόντων της Ρωσίας, έλαβε παρά πολλών το όνομα του προδότου».

Ο Μπαρτόλντυ, που κι αυτός είναι αυστηρός επικριτής του Καποδίστρια, γράφει: «Μάτην προσπαθούσαν ενθουσιώδεις θιασώται να χρηματίσωσι ροδόχροα και να καταυγάσωσι τα μετά την έλευσιν του Καποδιστρίου γεγονότα και τον σοφιστικόν αυτού πόλεμον κατά του συντάγματος της Τροιζήνας. Ουδ’ αυτή η αποδιδόμενη αυτώ πρόθεσις, της από της αναρχίας δήθεν σωτηρίας του έθνους, αρκεί να αθωώσει αυτόν της ενοχής του πραξικοπήματος και της παραβιάσεως του συντάγματος»…Τέτοιος ήταν ο Καποδίστριας. Αντιδραστικός ως το κόκκαλο.

Αν και τα είχε καλά με το Μαυροκορδάτο, δε του ανέθεσε καμιά κυβερνητική υπηρεσία. Ίσως γιατί ο Μαυροκορδάτος ήταν αρχηγός του αγγλικού κόμματος και φανατικός αντιρωσιστής…Όλος ο διοικητικός μηχανισμός και κυβερνητικός μηχανισμός εξυπηρετούσε τον αυταρχισμό του Καποδίστρια. Το συγκεντρωτικό σύστημα που θέσπισε σε πολλά ήταν αντίγραφο του τσαρικού συστήματος.

(Συνεχίζεται)

Πάρθηκε από Κόκκινο Μετερίζι http://kokkinometerizi.blogspot.gr/2011/01/1.html